Algemene informatie
Acanthamoeba is een parasiet die keratitis kan veroorzaken. Met name contactlenzen die niet goed schoongemaakt zijn kunnen deze infectie veroorzaken. Acanthamoeba komen voor in water. Aantonen van de parasiet gebeurt met behulp van kweek of PCR.

Bepaling
Kweek

Techniek
Kweek op amoebe –platen met E.coli

Indicatie
Patiënt verdacht voor Acanthamoeba keratitis

Materiaal
Corneaschraapsel of lenzen(vloeistof)

Benodigd volume
NVT

Inleverdag
Dagelijks

Uitslag bekend
Zie doorlooptijden bacteriologie

Resultaat
Acanthamoeba positief/negatief

Opmerkingen
Rendement van kweek door transporttijden niet optimaal, gelieve PCR Bepaling aan te vragen.

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie

Acanthamoeba is een parasiet die keratitis kan veroorzaken. Met name contactlenzen die niet goed schoongemaakt zijn kunnen deze infectie veroorzaken. Acanthamoeba komen voor in water. Aantonen van de parasiet gebeurt met behulp van kweek of PCR.

Bepaling
Kweek

Techniek
Kweek op amoebe –platen met E.coli

Indicatie
Patiënt verdacht voor Acanthamoeba keratitis

Materiaal
Corneaschraapsel of lenzen(vloeistof)

Benodigd volume
NVT

Inleverdag
Dagelijks

Uitslag bekend
Zie doorlooptijden bacteriologie

Resultaat
Acanthamoeba positief/negatief

Opmerkingen
Rendement van kweek door transporttijden niet optimaal, gelieve PCR bepaling aan te vragen.

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
Acanthamoeba is een parasiet die keratitis kan veroorzaken. Met name contactlenzen die niet goed schoongemaakt zijn kunnen deze infectie veroorzaken. Acanthamoeba komen voor in water. Aantonen van de parasiet gebeurt met behulp van kweek of PCR.

Bepaling
PCR op Acanthamoeba

Techniek
PCR

Indicatie
Patiënt verdacht voor Acanthamoeba keratitis

Materiaal
Oog Eswab, steriele container(lenzenvloeistof, etc)

Benodigd volume
NVT

Inleverdag
Dagelijks

Uitslag bekend
2 weken

Resultaat
Acanthamoeba positief/negatief

Opmerkingen
VerzendBepaling naar het Maasstadziekenhuis Rotterdam

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
Actinomyces is een verwekker van ontstekingen. Deze ontstekingen bevinden zich vaak in de kaak of hals en gaan gepaard met de vorming van etterende niet genezende fistels. Actinomyces is aan te tonen door middel van kweek en een gram preparaat.

Bepaling
Kweek

Techniek
Kweken op anaerobe media

Indicatie
Patiënt verdacht voor Actinomyces infectie

Materiaal
Pus, weefsel, Bal, IUD

Benodigd volume
NVT

Inleverdag
Dagelijks

Uitslag bekend
Zie doorlooptijden bacteriologie

Resultaat
Kweek positief of negatief

Opmerkingen
NVT

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
Voor de diagnostiek naar een adenovirus infectie of reactivatie zijn meerdere Bepalingen beschikbaar. De vraagstelling bepaalt welke diagnostiek meest zinvol is. Voor het aantonen van een acute adenovirus infectie van de conjunctivae, luchtwegen, urinewegen of CZS is een adenovirus PCR Bepaling op het bijbehorende Materiaal de meest gevoelige en specifieke methode. Een systemische infectie met adenovirus, die voornamelijk bij immuun gecompromitteerde patiënten optreedt, wordt het beste aangetoond middels een kwantitatieve adenovirus PCR in EDTA-plasma. Voor de diagnostiek naar een enterale adenovirus infectie is de PCR Bepaling in faeces nu de standaard: Echter omdat adenovirus gedurende langere tijd na de acute infectie met de faeces uitgescheiden kan worden is de klinische betekenis van een positieve uitslag niet altijd zeker. Om deze reden wordt aanvullend meteen gekeken of het aangetoonde adenovirus behoort tot de serotypes 40 en 41 welke vooral voorkomt als een verwekker van virale gastro-enteritis bij kinderen. Serologie naar een recente adenovirusinfectie heeft weinig directe consequenties op het klinisch beleid en wordt in de praktijk zelden uitgevoerd. Het direct aantonen van het virus middels PCR is de voorkeursdiagnostiek.

Bepaling
Specifiek DNA (Adeno-PCR kwalitatief / kwantitatief)

Techniek
Real time Taqman PCR op Abiprism platform/ in house

Indicatie
Aantonen van een actief adenovirus infectie

Materiaal
EDTA, liquor, oogwat, urine, weefsel, faeces, respiratoire materialen

Benodigd volume
EDTA: 10 ml; liquor en urine: 1-2 ml; faeces: 1 gram; biopt: 2 mm2; respiratoire materialen: 2 ml

Inleverdag
Dagelijks

Uitslag bekend
2 weken

Resultaat
EDTA, liquor en urine: aantal kopieën per ml; ander materialen kwalitatief: positief, negatief

Opmerkingen
De adenovirus PCR Bepaling is de gouden standaard voor het aantonen van een adenovirusinfectie. Dit is een verzendBepaling naar UMCU

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
Indien de aanvraag “kweek” of “banale kweek” is, en het Materiaal is geschikt om anaeroben van te kweken, dan hoeft u niet specifiek anaeroben aan te vragen.

Bepaling
Kweek onder anaerobe omstandigheden

Techniek
Kweken op anaerobe media

Indicatie
Verdacht voor een anaerobe infectie

Materiaal
Pus, weefsel en watjes in transport medium (eswab)

Benodigd volume
NVT

Inleverdag
Dagelijks

Uitslag bekend
Zie doorlooptijden bacteriologie

Resultaat
Kweek positief of negatief voor anaëroben

Opmerkingen
Van deze materialen zal ook altijd een banale kweek ingezet worden.

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
Aspergillus is een schimmel. Galactomannan is een antigeen dat voorkomt op de celwand van de Aspergillus. Met behulp van de antigeenBepaling van Aspergillus en de kweek kan een infectie met een Aspergillus aangetoond worden.

Bepaling
AntigeenBepaling van Aspergillus

Techniek
Sandwich ELISA

Indicatie
Aantonen van een aspergillose of aspergilloom

Materiaal
Serum, liquor, BAL of bronchusspoelsel

Benodigd volume
500 µl

Inleverdag
Dagelijks

Uitslag bekend
1 week

Resultaat
Positief / negatief (met een waarde)

Opmerkingen
Dit is een verzendBepaling naar UMCU

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
Diagnostiek naar een Astrovirus infectie berust op het aantonen van viraal RNA in faeces. De PCR Bepaling is de meest gevoelige methode om een infectie vast te stellen en is de standaardBepaling voor het aantonen van een astrovirus infectie. De Bepaling maakt onderdeel uit van het PCR virale GI-panel.

Bepaling
Virusspecifiek RNA voor astrovirus

Techniek
Commercial Two tube multiplex plus add-on singleplex for detection of norovirus G1, G2, astrovirus, rotavirus, adenovirus, sapovirus. Multiplex Real-Time PCR for detection of pathogen genes by TaqMan® technology on Roche Lighcycler 480 platform. Biomerieux biofire nested PC.

Indicatie
Aantonen van specifiek astrovirus RNA

Materiaal
Faeces/eswab

Benodigd volume
1 gr

Inleverdag
Dagelijks

Uitslag bekend
2 dagen

Resultaat
Positief / negatief

Opmerkingen
De aanwezigheid van astrovirus specifiek viraal nucleïnezuur kan wijzen op een actieve infectie.

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
PCR methode om de belangrijkste verwekkers van bacteriële gastro-enteritis aan te tonen. Het gaat om de volgende verwekkers: Two tube multiplex for detection of Salmonella spp., Shigella spp., Yersinia enterocolitica, Clostridium difficile, Campylobacter coli/jejuni/lari, VTEC and internal control.

Bepaling
PCR op SSYCCE

Techniek
Commercial multiplex for detection of Salmonella spp., Shigella spp., Yersinia enterocolitica, Clostridium difficile, Campylobacter coli/jejuni/lari, VTEC  1. Multiplex Real-Time PCR for detection of pathogen genes by TaqMan® technology on the Roche Lighcycler 480 platform . 2. Biomereieux biofire. Nested PCR

Indicatie
Patiënt verdacht voor bacteriële gastro-enteritis

Materiaal
Faeces

Benodigd volume
Minimaal 1 ml/ fecalswab

Inleverdag
Dagelijks

Uitslag bekend
2 werkdagen

Resultaat
Desbetreffende bacterie positief / negatief

Opmerkingen
Indien PCR positief, wordt geprobeerd om de resistentie te bepalen. Er kan ook gekweekt worden (SSYCE). De voorkeur gaat uit naar PCR. In verband met voorkeur van de verzekeraar, kan gekozen worden voor kweek i.p.v. PCR. Indien PCR positief is, wordt (indien mogelijk) getracht het micro-organisme te kweken en een antibiogram te verkrijgen.

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
Als een verwekker niet specifiek in de lijst van verwekkers genoemd wordt, komt het betreffende micro-organisme, indien aanwezig, doorgaans uit de banale kweek van het Materiaal (aanvraag “banale kweek” Kweek algemeen” kweek” ). Bij verdenking op specifieke verwekkers, dit graag vermelden op de aanvraag.

Bepaling
Kweek/banale kweek

Techniek
Kweek op media

Indicatie
Patiënt verdacht voor bacteriële infectie

Materiaal
Alle materialen

Benodigd volume
Minimaal 3 ml

Inleverdag
Dagelijks

Uitslag bekend
Zie doorlooptijden bacteriologie

Resultaat
– – –

Opmerkingen
Determinatie en resistentie van het pathogene micro-organisme en de hoeveelheid, (indien relevant).

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
Bartonella henselae is een bacterie en de verwekker van kattenkrabziekte. De diagnostiek berust op het aantonen van een IgM respons tegen Bartonella henselae in serum afgenomen in de acute fase van de infectie. De diagnose kan ook gesteld worden door in biopten van klierweefsel of ander Materiaal met behulp van PCR Bartonella henselae specifiek DNA aan te tonen.

Bepaling
IgM antistoffen tegen Bartonella henselae

Techniek
Immuunfluorescentie

Indicatie
Aantonen van een recente infectie met Bartonella henselae

Materiaal
Serum

Benodigd volume
200 µl

Inleverdag
NVT

Uitslag bekend
2 weken

Resultaat
Titer positief, negatief

Opmerkingen
De Bepaling is een verzendBepaling naar Streeklaboratorium Tilburg

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
Bartonella henselae is een bacterie en de verwekker van kattenkrabziekte. De diagnostiek berust op het aantonen van een IgM respons tegen Bartonella henselae in serum afgenomen in de acute fase van de infectie. De diagnose kan ook gesteld worden door in biopten van klierweefsel of ander Materiaal met behulp van PCR Bartonella henselae specifiek DNA aan te tonen.

Bepaling
Specifiek DNA van Bartonella henselae (Bartonella PCR)

Techniek
PCR

Indicatie
Direct aantonen van Bartonella henselae DNA in Materiaal van ontstekingshaarden

Materiaal
Weefsel, pus, punctaat, liquor

Benodigd volume
30 µl

Inleverdag
NVT

Uitslag bekend
2 weken

Resultaat
Positief, negatief

Opmerkingen
De Bepaling is een verzendBepaling naar Streeklaboratorium Tilburg

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
Diagnostiek naar een BK virus infectie berust op het kwantitatief aantonen van viraal DNA in urine, plasma of ander Materiaal. Het bepalen van antistoffen tegen BK virus is niet zinvol: de seroprevalentie is al op jonge leeftijd zeer hoog en dit gaat gepaard zonder duidelijke symptomatologie. BK virus kan reactiveren in immuun gecompromitteerde patiënten en is bijvoorbeeld geassocieerd met een interstitiële nefritis of een haemorrhagische cystitis.

Bepaling
BK-virus specifiek DNA (BK-PCR kwalitatief / kwantitatief)

Techniek
Kwantitatieve real time Taqman PCR op Abiprism platform/ in house

Indicatie
Aantonen van een actieve BK virusinfectie

Materiaal
Urine, EDTA, liquor, serum

Benodigd volume
EDTA: 10 ml; liquor, urine: 1-2 ml

Inleverdag
NVT

Uitslag bekend
1 week

Resultaat
EDTA, liquor en urine kwantitatief: kopieën/ml. Uitslagen > 100 kopieën/ml worden als waarde gerapporteerd. Uitslagen <100 kopieën/mL worden weergegeven als ondetecteerbaar of als <100/pos. Andere materialen kwalitatief: positief, negatief. Opmerkingen
De aanwezigheid van BK virus specifiek nucleïnezuur kan wijzen op een actieve infectie. Dit is een verzendBepaling naar UMCU

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
Verwekkers van parasitaire gastro-enteritis. Hierbij wordt een polymerase-kettingreactie (PCR) verricht op de volgende pathogenen: Entamoeba histolytica, Cryptosporidiumum spp., Giardia lamblia.

Bepaling
Commercial one tube multiplex for detection of Entamoeba histolytica, Cryptosporidiumum spp. en Giardia lamblia

Techniek
Multiplex Real-Time PCR for detection of pathogen genes by TaqMan® technology on the Roche Lightcycler 480 platform

Indicatie
Parasitaire gastro-enteritis

Materiaal
Faecespotje / fecalswab

Benodigd volume
5 gram

Inleverdag
dagelijks

Uitslag bekend
2 dagen

Resultaat
– – –

Opmerkingen
PCR positief/negatief voor desbetreffende parasieten

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
De diagnostiek naar een bocavirus infectie berust op het direct aantonen van bocavirus in respiratoir Materiaal. De standaard Bepaling hiervoor is de PCR-Bepaling. De rol van bocavirus als respiratoir pathogeen is nog weinig onderbouwd.

Bepaling
Bocavirus specifiek DNA (HBoV-PCR)

Techniek
Real time Taqman PCR op ABIprism platform/ in house

Indicatie
Aantonen van een acute infectie met humaan bocavirus

Materiaal
Respiratoir Materiaal, Eswab

Benodigd volume
2 ml

Inleverdag
Dagelijks

Uitslag bekend
1 week

Resultaat
Positief, negatief

Opmerkingen
VerzendBepaling UMCU

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
De diagnose Bof wordt vaak al op het klinisch beeld, een epidemische parotitis, vastgesteld. De ziekte komt voor bij ongevaccineerde personen, maar ook bij (deels) gevaccineerde personen. De diagnose wordt bevestigd door in het serum IgM tegen bofvirus, een seroconversie van IgG antistoffen of een viervoudige titerstijging van IgG antistoffen tegen bofvirus aan te tonen. Voor het aantonen van een titerstijging is het nodig een serum af te nemen bij presentatie (serum 1) en 14 dagen later (serum 2). Bij een re-infectie met bofvirus of een primo-infectie bij (deels) gevaccineerden is de IgM respons minder sensitief voor het aantonen van een recente infectie dan bij een primo-infectie in ongevaccineerde personen. Voor de screening naar de immuniteit tegen bofvirus volstaat het IgG antistoffen in serum te meten. Het bofvirus zelf kan door middle van pcr aangetoond worden uit speeksel, urine en liquor.

Bepaling
IgG antistoffen tegen bofvirus (Bof-IgG)

Techniek
ELISA

Indicatie
Aantonen van een recente infectie of in het verleden doorgemaakte infectie met bofvirus

Materiaal
Serum, plasma (edta)

Gewenst volume
3 ml

Benodigd volume
300 µl

Inleverdag
Dagelijks

Uitslag bekend
2 weken

Resultaat
Ratio positief, grens, negatief

Opmerkingen
Voor het aantonen van een recente infectie uitgevoerd in combinatie met IgM Bepaling. Voor immuniteitsscreening volstaat alleen IgG Bepaling. VerzendBepaling UMCU.

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
De diagnose Bof wordt vaak al op het klinisch beeld, een epidemische parotitis, vastgesteld. De ziekte komt voor bij ongevaccineerde personen, maar ook bij (deels) gevaccineerde personen. De diagnose wordt bevestigd door in het serum IgM tegen bofvirus, een seroconversie van IgG antistoffen of een viervoudige titerstijging van IgG antistoffen tegen bofvirus aan te tonen. Voor het aantonen van een titerstijging is het nodig een serum af te nemen bij presentatie (serum 1) en 14 dagen later (serum 2). Bij een re-infectie met bofvirus of een primo-infectie bij (deels) gevaccineerden is de IgM respons minder sensitief voor het aantonen van een recente infectie dan bij een primo-infectie in ongevaccineerde personen. Voor de screening naar de immuniteit tegen bofvirus volstaat het IgG antistoffen in serum te meten. Het bofvirus zelf kan door middle van pcr aangetoond worden uit speeksel, urine en liquor.

Bepaling
IgM antistoffen tegen bofvirus (Bof-IgM)

Techniek
ELISA

Indicatie
Aantonen van een recente infectie met bofvirus

Materiaal
Serum, plasma (edta)

Gewenst volume
3 ml

Benodigd volume
300 µl

Inleverdag
Dagelijks

Uitslag bekend
2 weken

Resultaat
Positief, grens, negatief

Opmerkingen
Wordt alleen in combinatie met IgG Bepaling uitgevoerd. VerzendBepaling UMCU.

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
De diagnose Bof wordt vaak al op het klinisch beeld, een epidemische parotitis, vastgesteld. De ziekte komt voor bij ongevaccineerde personen, maar ook bij (deels) gevaccineerde personen. De diagnose wordt bevestigd door in het serum IgM tegen bofvirus, een seroconversie van IgG antistoffen of een viervoudige titerstijging van IgG antistoffen tegen bofvirus aan te tonen. Voor het aantonen van een titerstijging is het nodig een serum af te nemen bij presentatie (serum 1) en 14 dagen later (serum 2). Bij een re-infectie met bofvirus of een primo-infectie bij (deels) gevaccineerden is de IgM respons minder sensitief voor het aantonen van een recente infectie dan bij een primo-infectie in ongevaccineerde personen. Voor de screening naar de immuniteit tegen bofvirus volstaat het IgG antistoffen in serum te meten. Het bofvirus zelf kan door middle van pcr aangetoond worden uit speeksel, urine en liquor.

Bepaling
Virusspecifiek RNA van bofvirus (Bof-PCR)

Techniek
Real time Taqman PCR op Abiprism platform/ in house

Indicatie
Aantonen van een recente infectie

Materiaal
Mond/keel Eswab, urine, liquor

Benodigd volume
2 ml

Inleverdag
Maandag t/m vrijdag

Uitslag bekend
1 week

Resultaat
Positief, negatief

Opmerkingen
De aanwezigheid van bof virus specifiek viraal nucleïnezuur kan wijzen op een actieve infectie. VerzendBepaling UMCU

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
De diagnostiek naar Bordetella pertussis, verwekker van kinkhoest, berust op aantonen van bordetella specifiek nucleïnezuur middels PCR en op serologie. De keuze voor PCR of serologie is afhankelijk van de ziekteduur. Bij een ziekteduur van minder dan drie weken kan B. pertussis nog vaak in Materiaal van de nasopharynx worden aangetoond. PCR heeft in die situatie de voorkeur vanwege de snelheid waarmee de Uitslag bekend wordt. Een negatieve PCR sluit een bordetella infectie echter niet uit en dient vervolgd te worden met serologie. Als de ziekteduur langer dan drie weken is heeft serologie de voorkeur, behalve bij kinderen <1 jaar bij wie PCR en/of kweek zinvol is ongeacht de ziekteduur. De antistofrespons wordt beïnvloed door leeftijd, vaccinatiestatus, reeds eerder doorgemaakte infectie en tijdsverloop sinds de eerste ziektedag. Eénpuntsserologie kan volstaan, maar afhankelijk van de uitslag van het eerste monster kan een tweede serummonster nodig zijn. De immuunrespons kan traag verlopen. Personen die recent (< 1 jaar terug) gevaccineerd zijn met kinkhoestvaccin is tweepuntsserologie noodzakelijk om door middel van titerstijging een recente infectie aan te tonen. Vaccinatie met het accellulaire kinkhoestvaccin kan namelijk een sterke antistofrespons veroorzaken waardoor éénpuntsserologie niet meer betrouwbaar is. Bepaling
Antistoffen tegen Bordetella pertussis

Techniek
IgA en IgG Bepaling middels ELISA

Indicatie
Aantonen van een recente infectie met B. pertussis

Materiaal
Serum

Benodigd volume
1 ml

Inleverdag
Dagelijks

Uitslag bekend
2 weken

Resultaat
E/ ml positief, negatief

Uitslag bekend
Bepaling is een verzendBepaling naar het RIVM, Bilthoven

Informatie/ contact
Arts-microbioloog

Algemene informatie
De diagnostiek naar Bordetella pertussis, verwekker van kinkhoest, berust op aantonen van bordetella specifiek nucleïnezuur middels PCR en op serologie. De keuze voor PCR of serologie is afhankelijk van de ziekteduur. Bij een ziekteduur van minder dan drie weken kan B. pertussis nog vaak in Materiaal van de nasopharynx (wat of aspiraat) worden aangetoond. PCR heeft in die situatie de voorkeur vanwege de snelheid waarmee de Uitslag bekend wordt. Een negatieve PCR sluit een bordetella infectie echter niet uit en dient vervolgd te worden met serologie. Als de ziekteduur langer dan drie weken is heeft serologie de voorkeur, behalve bij kinderen <1 jaar bij wie PCR en/of kweek zinvol is ongeacht de ziekteduur (bacterie wordt langer uitgescheiden). De antistofrespons wordt beïnvloed door leeftijd, vaccinatiestatus, reeds eerder doorgemaakte infectie en tijdsverloop sinds de eerste ziektedag. Eénpuntsserologie kan volstaan, maar afhankelijk van de uitslag van het eerste monster kan een tweede serummonster nodig zijn. De immuunrespons kan traag verlopen. Personen die recent (< 1 jaar terug) gevaccineerd zijn met kinkhoestvaccin is tweepuntsserologie noodzakelijk om door middel van titerstijging een recente infectie aan te tonen. Vaccinatie met het accellulaire kinkhoestvaccin kan namelijk een sterke antistofrespons veroorzaken waardoor éénpuntsserologie niet meer betrouwbaar is. Bepaling
Specifiek DNA van Bordetella pertussis en Bordetella parapertussis (Bordetella PCR)

Techniek
Real time Taqman PCR op ABIprism platform/ in house

Indicatie
Aantonen van een infectie met Bordetella pertussis en/of Bordetella parapertussis

Materiaal
Eswab nasopharynx

Benodigd volume
NVT

Inleverdag
Dagelijks

Uitslag bekend
1 week

Resultaat
Positief, negatief

Opmerkingen
VerzenBepaling UMCU

Informatie/ contact
Arts-microbioloog